Mantra 26
Sukta 8.93
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
आ ते दक्षं वि रोचना दधद्रत्ना वि दाशुषे । स्तोतृभ्य इन्द्रमर्चत ॥
Samhita Patha (IAST)
आ ते॒ दक्षं॒ वि रो॑च॒ना दध॒द्रत्ना॒ वि दा॒शुषे॑ । स्तो॒तृभ्य॒ इन्द्र॑मर्चत ॥
Transliteration
ā́ te dákṣaṁ ví rocanā́ dádhad rátnā ví dāśúṣe | stotṛ́bhya índram arcata ||
Translation
दीप्तिमान लोक (विरोचना) तेरे दक्ष (प्रभावी सामर्थ्य) को प्रकट करें, और दाशुष (दानकर्ता) के लिए रत्नों को व्यापक रूप से स्थापित करें। स्तोताओं के लिए इन्द्र की अर्चना करो—उस बलवान् प्रभु की, जो अस्तित्व के धन को खोल देता है।
Padapatha (Word Analysis)
आ । ते॒ । दक्ष॑म् । वि । रो॒च॒ना । द॒ध॒त् । रत्ना॑ । वि । दा॒शुषे॑ । स्तो॒तृऽभ्यः । इन्द्र॑म् । अ॒र्च॒त॒ ॥आ । ते । दक्षम् । वि । रोचना । दधत् । रत्ना । वि । दाशुषे । स्तोतृभ्यः । इन्द्रम् । अर्चत ॥ā | te | dakṣam | vi | rocanā | dadhat | ratnā | vi | dāśuṣe | stotṛ-bhyaḥ | indram | arcata
Word by Word
आhither, towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
तेto/for you; your
ते:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
दक्षम्power, skill, ability
दक्षम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
विapart, forth; widely
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/निपात)
रोचनाbright lights; shining regions
रोचना:
कर्तृ (दधत् का कर्ता)
TypeNoun
Rootरोचना (प्रातिपदिक; √रुच् ‘to shine’ से)
दधत्placing, bestowing
दधत्:
कर्तृ-विशेषण (कर्तरि वर्तमानकृदन्तः)
TypeVerb (participle)
Root√धा (दधाति)
रत्नाtreasures, gifts
रत्ना:
कर्म
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
विforth, distinctly
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/निपात)
दाशुषेto the giver/worshipper (the one who offers)
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeNoun (agent, ‘worshipper/giver’)
Root√दाश् (दाशति/दाशते ‘to give, worship, offer’) → दाशु (कृदन्त-प्रातिपदिक)
स्तोतृभ्यःto the praisers
स्तोतृभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अर्चतpraise! worship!
अर्चत:
(वाक्य-क्रिया) — कर्ता: (यूयम्) ‘you (pl.)’
TypeVerb
Root√अर्च् (अर्चति ‘to praise, worship’)