Shloka 1

एवमस्मि तदा मुक्तः कथञ्चित्तेन संयुगे।इदानीमपि यद्वृत्तं तच्छृणुष्व निरुत्तरम्।।।।

evam asmi tadā muktaḥ kathañcit tena saṅyuge | idānīm api yad vṛttaṁ tac chṛṇuṣva niruttaram ||

इस प्रकार उस समय उस युद्ध में मैं किसी तरह उसके द्वारा बचा लिया गया। अब भी जो हाल ही में घटा है, उसे तुम बिना रुके, निरुत्तर भाव से सुनो।

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
मुक्तःreleased
मुक्तः:
Karta (कर्ता) (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootमुच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (अहम्)
कथञ्चित्somehow
कथञ्चित्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथञ्चित् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंयुग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Loc. 7), एकवचन
इदानीम्now/recently
इदानीम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/सम्भावनार्थक-निपात (also/even)
यत्what/that which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
वृत्तम्what happened
वृत्तम्:
Karma (कर्म) (of hearing)
TypeNoun
Rootवृत्त (प्रातिपदिक; कृदन्त from √वृत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (kta) used as noun: 'event'
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; निर्देश (correlative)
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
निरुत्तरम्without reply; unanswerable
निरुत्तरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् + उत्तर (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (to तत्/वृत्तम्)

I was somehow saved by him this way in the combat.Listen without any reply to what has taken place recently.

R
Rāvaṇa
B
battle (saṅyuga)

FAQs

Truthful reporting (satya) in counsel: one must speak plainly about danger and consequences, especially to restrain harmful action.

A rākṣasa begins recounting how he previously escaped alive and asks Rāvaṇa to listen to the recent events without interrupting.

Candor born of experience: the speaker insists on being heard fully to convey a warning.