*मत्स्य उवाच सत्त्वं रजस् तमश् चैव गुणत्रयम् उदाहृतम् साम्यावस्थितिर् एतेषां प्रकृतिः परिकीर्तिता //
*matsya uvāca sattvaṃ rajas tamaś caiva guṇatrayam udāhṛtam sāmyāvasthitir eteṣāṃ prakṛtiḥ parikīrtitā //
मत्स्य भगवान् बोले—सत्त्व, रजस् और तमस् ये तीन गुण कहे गए हैं। इन तीनों की सम अवस्था को ही प्रकृति (आदि-प्रकृति) कहा जाता है।
It defines Prakṛti as the equilibrium of sattva, rajas, and tamas—implying that cosmic manifestation begins when this balance is disturbed, and dissolution tends toward re-equilibration.
It frames ethical self-governance as managing the guṇas: cultivating sattva (clarity and restraint), regulating rajas (ambition and action), and reducing tamas (negligence), which supports righteous rule and disciplined household life.
No direct Vāstu or ritual rule is stated; indirectly, it supports the principle of balance (sāmya) as a foundational ideal behind orderly ritual conduct and harmonious design thinking later emphasized in Purāṇic traditions.