Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

दमयन्त्याः व्याकुलता — स्वयंवरसंनिपातः — देवदूतयाचनम्

Damayantī’s Distress, Proclamation of the Svayaṃvara, and the Gods’ Request

न शेषमिह पश्यामि मम सैन्यस्य संजय । तो ह्ाप्रतिरथौ युद्धे देवपुत्रो महारथी,“जिस समय भीमसेन और अर्जुनको आगे रखकर वे दोनों सिंहके समान पराक्रमी और अश्विनीकुमारोंके समान दुःसह वीर युद्धके मुहानेपर खड़े होंगे, उस समय मुझे अपनी सेनाका कोई वीर शेष रहता नहीं दिखायी देता है। संजय! देवपुत्र महारथी नकुल-सहदेव युद्धमें अनुपम हैं। कोई भी रथी उनका सामना नहीं कर सकता

na śeṣam iha paśyāmi mama sainyasya saṃjaya | tau hy apratirathau yuddhe devaputrau mahārathī ||

वैशम्पायन बोले— “संजय! मुझे यहाँ अपनी सेना का कोई शेष नहीं दिखता; क्योंकि वे दोनों देवपुत्र महारथी युद्ध में अप्रतिरथ हैं—उनके समान कोई नहीं।”

nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
śeṣamremaining (one/part), remainder
śeṣam:
Karma
TypeNoun
Rootśeṣa
FormMasculine, Accusative, Singular
ihahere
iha:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootiha
paśyāmiI see
paśyāmi:
TypeVerb
Root√dṛś (paśyati)
FormPresent, 1st, Singular, Parasmaipada
mamaof me, my
mama:
TypePronoun
Rootasmad
Form—, Genitive, Singular
sainyasyaof the army
sainyasya:
TypeNoun
Rootsainya
FormNeuter, Genitive, Singular
saṃjayaO Saṃjaya
saṃjaya:
TypeNoun
Rootsaṃjaya
FormMasculine, Vocative, Singular
tauthose two
tau:
Karta
TypePronoun
Roottad
FormMasculine, Nominative, Dual
hiindeed, for
hi:
TypeIndeclinable
Roothi
apratirathauunmatched by any chariot-warrior
apratirathau:
Karta
TypeAdjective
Roota-prati-ratha
FormMasculine, Nominative, Dual
yuddhein battle
yuddhe:
Adhikarana
TypeNoun
Rootyuddha
FormNeuter, Locative, Singular
devaputraḥson of a god
devaputraḥ:
Karta
TypeNoun
Rootdeva-putra
FormMasculine, Nominative, Singular
mahārathīgreat chariot-warrior
mahārathī:
Karta
TypeNoun
Rootmahā-rathin
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
S
Sañjaya
D
devaputrau (the two divine-born warriors)