Shloka 17
Draupadī’s Rebuke of Jayadratha and Dhaumya’s Admonition (Āraṇyaka-parva, Adhyāya 252)
Devanagari script
या गतिस्तव राजेन्द्र सास्माकमपि भारत । कथं वा सम्प्रवेक्ष्यामस्त्वद्विहीना: पुरं वयम्
Translation
“राजेन्द्र! आपकी जो गति होगी वही हमारी भी होगी। हे भरतवंशी! आपके बिना हम नगर में कैसे प्रवेश करेंगे?”
Word by Word
याwhich
या:
Karta
TypeAdjective
Rootयद्
FormFeminine, Nominative, Singular
गतिःcourse; fate; way
गतिः:
Karta
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Nominative, Singular
तवof you; your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
साthat (same)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
अस्माकम्of us; our
अस्माकम्:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Plural
अपिalso; even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
वाor; indeed
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
सम्प्रवेक्ष्यामःshall enter
सम्प्रवेक्ष्यामः:
TypeVerb
Rootसम्+प्र+विश्
FormSimple Future (Luṭ), First, Plural, Parasmaipada
त्वत्without you; from you
त्वत्:
Apadana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormAblative, Singular
विहीनाःdeprived (of); bereft
विहीनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविहीन
FormMasculine, Nominative, Plural
पुरम्city
पुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुर
FormNeuter, Accusative, Singular
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Meter (Chandas)
Sandhi Notes