Shloka 42
Sarasvatī–Tārkṣya Saṃvāda: Agnihotra-vidhi, Dāna-phala, and Mokṣa-prasaṅga (सरस्वती–तार्क्ष्यसंवादः)
Devanagari script
प्रत्यदृश्यत धर्मात्मा मार्कण्डेयो महातपा: । अजरश्नामरश्नरैव रूपौदार्यगुणान्वित:
Transliteration
pratyadṛśyata dharmātmā mārkaṇḍeyo mahātapāḥ | ajaraś cāmaraś caiva rūpaudāryaguṇānvitaḥ ||
Translation
तब धर्मात्मा, महातपस्वी मार्कण्डेय ऋषि दृष्टिगोचर हुए—अजर, अमर, और रूप, उदारता तथा श्रेष्ठ गुणों से युक्त।
Word by Word
प्रत्यदृश्यतappeared / was seen (came into view)
प्रत्यदृश्यत:
TypeVerb
Rootदृश्
Formलङ्, आत्मनेपद, प्रथम, एकवचन, अनद्यतनभूत (imperfect)
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मात्मन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मार्कण्डेयःMarkandeya (sage)
मार्कण्डेयः:
Karta
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महातपाःof great austerity
महातपाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहातपस्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अजरःageless
अजरः:
Karta
TypeAdjective
Rootअजर
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अश्नामरःnot subject to decay/disease (as in some recensions); lit. 'non-perishing'
अश्नामरः:
Karta
TypeAdjective
Rootअश्नामर
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इवas if / like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
रूपौदार्यगुणान्वितःendowed with beauty, nobility, and virtues
रूपौदार्यगुणान्वितः:
Karta
TypeAdjective
Rootरूपौदार्यगुणान्वित
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaM
MārkaṇḍeyaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes