Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

Kuberasaras-darśana (Bhīma beholds Kubera’s guarded lotus-lake) / कुबेरसरः-दर्शनम्

बुद्धया स्वप्रतिपन्नेषु कुर्यात्‌ साधुष्वनुग्रहम्‌ । निग्रहं चाप्यशिष्टेषु निर्मर्यादेषु कारयेत्‌,बुद्धिसे सोच-विचारकर अपनी शरणमें आये हुए श्रेष्ठ कर्म करनेवाले पुरुषोंपर अनुग्रह करना चाहिये और मर्यादा भंग करनेवाले दुष्ट पुरुषोंको दण्ड देना चाहिये

बुद्धि से विचार करके जो अपनी शरण में आए हुए सदाचारी और श्रेष्ठ कर्म करने वाले हों, उन पर अनुग्रह करना चाहिए; और जो अशिष्ट, दुष्ट तथा मर्यादा-भंग करने वाले हों, उनका निग्रह करके दण्ड कराना चाहिए।

बुद्धयाby/with intellect
बुद्धया:
Karana
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Instrumental, Singular
स्वप्रतिपन्नेषुamong those who have taken refuge in oneself
स्वप्रतिपन्नेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootस्व-प्रतिपन्न
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
कुर्यात्should do/should perform
कुर्यात्:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada
साधुषुtowards/among the good (virtuous people)
साधुषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसाधु
FormMasculine, Locative, Plural
अनुग्रहम्favor, grace
अनुग्रहम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनुग्रह
FormMasculine, Accusative, Singular
निग्रहम्restraint, punishment
निग्रहम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिग्रह
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अशिष्टेषुamong the ill-mannered/undisciplined
अशिष्टेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअशिष्ट
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
निर्मर्यादेषुamong the lawless/without bounds
निर्मर्यादेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनिर्मर्याद
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
कारयेत्should cause (to be done), should inflict/execute
कारयेत्:
Karta
TypeVerb
Rootकृ (णिच्)
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada, Yes

वैशम्पायन उवाच