Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Bhīma–Hanūmān Dialogue on Yugas (युगवर्णनम्)

उत्तिष्ठ देहि मे मार्ग पश्य मे चाद्य पौरुषम्‌ । मच्छासनमकुर्वाणं त्वां वा नेष्ये यमक्षयम्‌,उठो और मुझे रास्ता दो तथा आज मेरा पराक्रम अपनी आँखों देख लो। यदि मेरी आज्ञा नहीं मानोगे तो तुम्हें यमलोक भेज दूँगा

uttiṣṭha dehi me mārgaṃ paśya me cādya pauruṣam | macchāsanam akurvāṇaṃ tvāṃ vā neṣye yamakṣayam ||

उठो, मुझे मार्ग दो, और आज मेरा पौरुष अपनी आँखों से देख लो। यदि मेरी आज्ञा न मानोगे, तो मैं तुम्हें यम के अक्षय लोक में पहुँचा दूँगा।

उत्तिष्ठstand up; arise
उत्तिष्ठ:
TypeVerb
Rootउत्-स्था (स्था)
FormLoṭ (imperative), 2, singular, Parasmaipada
देहिgive
देहि:
TypeVerb
Rootदा (दा)
FormLoṭ (imperative), 2, singular, Parasmaipada
मेto me / for me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Dative, singular
मार्गम्path; way
मार्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootमार्ग
Formmasculine, Accusative, singular
पश्यsee; behold
पश्य:
TypeVerb
Rootदृश्
FormLoṭ (imperative), 2, singular, Parasmaipada
मेmy
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अद्यtoday; now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
पौरुषम्manly prowess; valor
पौरुषम्:
Karma
TypeNoun
Rootपौरुष
Formneuter, Accusative, singular
मत्-शासनम्my command
मत्-शासनम्:
Karma
TypeNoun
Rootमत्-शासन
Formneuter, Accusative, singular
अकुर्वाणम्not doing; not obeying
अकुर्वाणम्:
TypeParticiple
Rootकृ
Formpresent active (śatṛ), masculine, Accusative, singular
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Accusative, singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
नेष्येI will lead / take
नेष्ये:
TypeVerb
Rootनी
FormLuṭ (periphrastic future), 1, singular, Parasmaipada
यम-क्षयम्Yama's abode; the realm of Yama
यम-क्षयम्:
Karma
TypeNoun
Rootयम-क्षय
Formmasculine, Accusative, singular

भीम उवाच

B
Bhīma
Y
Yama