Previous Verse
Next Verse

Mahabharata — Udyoga Parva, Shloka 9

धृतराष्ट्रस्य संजयप्रश्नः

Dhṛtarāṣṭra’s Inquiry to Saṃjaya on Strategic Comparisons

यथान्यायं कौशलं वन्दनं च समागता मद्वचनेन वाच्या: । इदं ब्रूया: संजय राजमध्ये सुयोधनं पापकृतां प्रधानम्‌

yathānyāyaṁ kauśalaṁ vandanaṁ ca samāgatā madvacanena vācyāḥ | idaṁ brūyāḥ sañjaya rājamadhye suyodhanaṁ pāpakṛtāṁ pradhānam ||

धर्मानुसार जो-जो वहाँ एकत्र हुए हैं, उनसे मेरे कहने से यथायोग्य कुशल-क्षेम पूछकर प्रणाम आदि करना। फिर राजाओं के बीच पापकर्मियों में प्रधान सुयोधन से यह कहना।

यथाas, according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
अन्यायम्injustice
अन्यायम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्याय
FormMasculine, Accusative, Singular
कौशलम्welfare, well-being
कौशलम्:
Karma
TypeNoun
Rootकौशल
FormNeuter, Accusative, Singular
वन्दनम्salutation
वन्दनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवन्दन
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
समागताःassembled, gathered
समागताः:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम्
FormMasculine, Nominative, Plural, Past active (kta/ktavatu sense)
मत्-वचनेनby my words/command
मत्-वचनेन:
Karana
TypeNoun
Rootमत्-वचन
FormNeuter, Instrumental, Singular
वाच्याःare to be addressed/spoken to
वाच्याः:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormMasculine, Nominative, Plural, Gerundive (tavya/ya)
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
ब्रूयाःyou should say
ब्रूयाः:
TypeVerb
Rootब्रू
FormOptative (Vidhi-lin), Second, Singular, Parasmaipada
संजयO Sanjaya
संजय:
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Vocative, Singular
राज-मध्येin the midst of kings / in the royal assembly
राज-मध्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराज-मध्य
FormMasculine, Locative, Singular
सुयोधनम्Suyodhana (Duryodhana)
सुयोधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुयोधन
FormMasculine, Accusative, Singular
पाप-कृताम्of evil-doers
पाप-कृताम्:
TypeNoun
Rootपाप-कृत्
FormMasculine, Genitive, Plural
प्रधानम्chief, foremost
प्रधानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रधान
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Suyodhana (Duryodhana)
K
kings/royal assembly (rāja-sabhā implied)