Shloka 12
Bhīṣma’s Dream-Counsel and the Prasvāpa Astra (भीष्मस्वप्नदर्शनम् / प्रस्वापास्त्रोपदेशः)
Devanagari script
इदं निमित्ते कस्मिंश्चिदस्माभि: प्रागुदाहतम् । शस्त्रधारणमत्युग्रं तच्चाकार्य कृतं त्वया
Transliteration
idaṃ nimitte kasmiṃścid asmābhiḥ prāg udāhṛtam | śastradhāraṇam atyugraṃ tac cākāryaṃ kṛtaṃ tvayā ||
Translation
किसी पूर्व अवसर पर, इसी प्रसंग में, हमने यह बात तुमसे पहले ही कही थी। शस्त्र उठाना अत्यन्त उग्र कर्म है; इसलिए तुमने अकरणीय कार्य किया है।
Word by Word
इदम्this (statement/thing)
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
निमित्तेon an occasion / in a context
निमित्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनिमित्त
FormNeuter, Locative, Singular
कस्मिन्in which (some)
कस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Locative, Singular
चित्indeed / some / ever (enclitic)
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित्
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Plural
प्राक्formerly / earlier
प्राक्:
TypeIndeclinable
Rootप्राक्
उदाहृतम्said / mentioned / stated
उदाहृतम्:
TypeVerb
Rootउद्-आ-हृ (उदाहरति)
FormNeuter, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
शस्त्रweapon(s)
शस्त्र:
TypeNoun
Rootशस्त्र
FormNeuter, —, —
धारणम्taking up / bearing / holding
धारणम्:
Karta
TypeNoun
Rootधारण
FormNeuter, Nominative, Singular
अति-उग्रम्exceedingly fierce/terrible
अति-उग्रम्:
TypeAdjective
Rootउग्र
FormNeuter, Nominative, Singular
तत्that (act)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अकार्यnot to be done / improper
अकार्य:
TypeAdjective
Rootअकार्य
FormNeuter, Accusative, Singular
कृतम्done
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृ (करोति)
FormNeuter, Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Instrumental, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes