Shloka 33

उद्योगपर्व (अध्याय १२९) — केशवस्य वैभवप्रदर्शनम् / Krishna’s Theophanic Display in the Kuru Assembly

Devanagari script

अथ दुर्योधन राजा धृतराष्ट्रो5भ्यभाषत । कर्णदु:शासनाभ्यां च राजभिश्चापि संवृतम्‌,उस समय कर्ण, दुःशासन तथा अन्य राजाओंसे भी घिरे हुए दुर्योधनसे राजा धृतराष्ट्रने कहा--

Transliteration

atha duryodhano rājā dhṛtarāṣṭro 'bhyabhāṣata | karṇa-duḥśāsanābhyāṃ ca rājabhiś cāpi saṃvṛtam ||

Translation

तब राजा धृतराष्ट्र ने कर्ण, दुःशासन तथा अन्य राजाओं से घिरे हुए दुर्योधन से कहा।

Word by Word

• अथ: then
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• दुर्योधनः: Duryodhana
• दुर्योधनः: Karta
• Type: Noun
• Root: दुर्योधन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• राजा: king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• धृतराष्ट्रः: Dhritarashtra
• धृतराष्ट्रः: Karta
• Type: Noun
• Root: धृतराष्ट्र
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अभ्यभाषत: spoke to / addressed
• Type: Verb
• Root: अभि-भाष्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• कर्ण: by/with Karna
• कर्ण: Karana
• Type: Noun
• Root: कर्ण
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• दुःशासनाभ्याम्: by/with (the two) Duhshasana(s)
• दुःशासनाभ्याम्: Karana
• Type: Noun
• Root: दुःशासन
• Form: Masculine, Instrumental, Dual

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• राजभिः: by/with kings
• राजभिः: Karana
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• च: also/and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अपि: also
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• संवृतम्: surrounded
• संवृतम्: Karma
• Type: Verb
• Root: सम्-√वृ (वृणोति/वृ)
• Form: Past passive participle (क्त), Masculine, Accusative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Duryodhana
• Dhṛtarāṣṭra
• Karṇa
• Duḥśāsana
• other kings