अरण्यवृत्ति-वैराग्योपदेशः | Forest Discipline and the Program of Non-Attachment
जड़माजड़मान् सर्वानविहिंसं श्चतुर्विधान् प्रजा: सर्वा: स्वधर्मस्था: सम: प्राणभूत: प्रति
yudhiṣṭhira uvāca | jaḍam ajaḍamān sarvān avihiṃsāṃś caturvidhān prajāḥ sarvāḥ svadharmasthāḥ samaḥ prāṇabhūteṣu prati |
युधिष्ठिर बोले— जड़ हो या बुद्धिमान, तथा प्रजाओं के चारों वर्गों में— मैं किसी भी प्राणी की हिंसा नहीं करूँगा। अपने-अपने धर्म में स्थित समस्त प्रजाओं और समस्त जीवों के प्रति मैं समभाव रखूँगा और हर प्राणी को निष्पक्ष दृष्टि से देखूँगा।
युधिछिर उवाच
A ruler’s dharma is grounded in ahiṃsā and impartiality: protect all beings without discrimination (whether intelligent or dull), and uphold social harmony by respecting each group’s svadharma while maintaining equal regard for all life.
In the Śānti Parva’s instruction on righteous governance after the war, Yudhiṣṭhira articulates a kingly resolve: he will refrain from harming any of his subjects and will rule with even-minded fairness toward all living beings.