Purohita-Niyoga and the Brahma–Kṣatra Concord
Aila–Kaśyapa Saṃvāda
ब्रह्म वर्धयति क्षत्र क्षत्रतो ब्रह्म वर्धते । एवं राज्ञा विशेषण पूज्या वै ब्राह्म॒णा: सदा
kāśyapa uvāca | brahma vardhayati kṣatra kṣatrato brahma vardhate | evaṁ rājñā viśeṣeṇa pūjyā vai brāhmaṇāḥ sadā | (rājñaḥ sarvasya cānyasya svāmī rājapurohitaḥ |)
ब्राह्मण का ब्रह्मतेज क्षत्रिय-शक्ति को बढ़ाता है और क्षत्रिय के संरक्षण से ब्राह्मण-धर्म की उन्नति होती है। इसलिए राजा को विशेष रूप से सदा ब्राह्मणों की पूजा करनी चाहिए; क्योंकि राजपुरोहित राजा का और अन्य सब लोगों का भी मार्गदर्शक स्वामी-तुल्य होता है।
कश्यप उवाच
Spiritual authority (brahma/brāhmaṇa) and royal power (kṣatra/kṣatriya) are mutually sustaining; therefore a king must consistently honor brāhmaṇas, recognizing the purohita’s guiding authority in maintaining righteous governance.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Kāśyapa states a principle of statecraft: the king’s strength depends on brahminical counsel and legitimacy, while brāhmaṇas flourish under kṣatriya protection; hence the king should especially revere brāhmaṇas and the royal priest.