Shloka 57
अध्याय ३५१ — उञ्छवृत्ति-व्रतसिद्धेः मानुषस्य परमगतिः
Sūrya–Nāga Dialogue on the Perfected Gleaner-Ascetic
Devanagari script
यक्किंचिद् विद्यते लोके सर्व तन्मद्विचेष्टितम् । अन्यो हान्यं चिन्तयति स्वच्छन्दं विद्धाम्यहम्
Translation
संसार में जो कुछ भी हो रहा है, वह सब मेरी ही चेष्टा का फल है। दूसरे लोग अलग-अलग बातें सोचते रहते हैं, पर मैं स्वेच्छा से अपनी इच्छा के अनुसार कर्म करता हूँ।
Word by Word
यत्whatever (that which)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
किञ्चित्anything, something
किञ्चित्:
Karma
TypePronoun
Rootकिञ्चित्
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद् (विद् + यक्; passive/ātmanepada usage)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
मत्-विचेष्टितम्done/caused by me; my doing
मत्-विचेष्टितम्:
TypeNoun
Rootमत् + विचेष्टित (वि + चेष्ट् + क्त)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अन्यःanother (person)
अन्यः:
Karta
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Singular
अन्यम्another (thing)
अन्यम्:
Karma
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
FormNeuter, Accusative, Singular
चिन्तयतिthinks, reflects on
चिन्तयति:
TypeVerb
Rootचिन्त्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
स्वच्छन्दम्freely, at will
स्वच्छन्दम्:
TypeAdjective (used adverbially)
Rootस्वच्छन्द
FormNeuter, Accusative, Singular
विद्धिknow (you), understand
विद्धि:
TypeVerb
Rootविद्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes