Previous Verse
Next Verse

Shloka 65

Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)

यूयं हि भाविता यज्ञै: सर्वयज्ञेषु मानवै:

yūyaṃ hi bhāvitā yajñaiḥ sarvayajñeṣu mānavaiḥ

वैशम्पायन बोले— वास्तव में तुम सब प्रकार के यज्ञों में मनुष्यों द्वारा यज्ञों के माध्यम से पोषित और संस्कारित किए गए हो।

यूयम्you (all)
यूयम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Prathama, Bahuvacana
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
भाविताःnourished/strengthened (by)
भाविताः:
TypeAdjective
Rootभावित
FormPum, Prathama, Bahuvacana
यज्ञैःby sacrifices
यज्ञैः:
Karana
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormPum, Tritiya, Bahuvacana
सर्वयज्ञेषुin all sacrifices
सर्वयज्ञेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वयज्ञ
FormPum, Saptami, Bahuvacana
मानवैःby men/humans
मानवैः:
Karana
TypeNoun
Rootमानव
FormPum, Tritiya, Bahuvacana

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
H
human beings (mānava)
S
sacrifices (yajña)

Educational Q&A

The verse affirms that participation in yajña (sacrificial duty) is a formative discipline: it ‘cultivates’ people by training them in obligation, generosity, and reverence for dharma, rather than mere self-interest.

Vaiśampāyana, continuing his narration in the Śānti discourse, characterizes the addressed group as having been shaped by sacrificial practice—highlighting their background in Vedic rites as a moral and cultural foundation for the teaching being conveyed.