Shloka 24
अध्याय २९४ — योगलक्षणम् तथा सांख्यपरिसंख्यानम्
Yoga Definition and Sāṃkhya Enumeration
Devanagari script
तस्मादहं ब्रवीमि त्वां राजन् संचिन्त्य शास्त्रत: । संसिद्धाधिगमं कुर्यात् कर्म हिंसात्मकं त्यजेत्
Translation
इसलिए, राजन्, मैं शास्त्र के अनुसार भली-भाँति विचार करके तुमसे कहता हूँ—मनुष्य को सिद्धि-प्राप्ति का प्रयत्न करना चाहिए, पर हिंसात्मक कर्म का त्याग कर देना चाहिए।
Word by Word
तस्मात्therefore/from that reason
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
ब्रवीमिI say/speak
ब्रवीमि:
TypeVerb
Rootब्रू
FormPresent, 1st, Singular, Parasmaipada
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Accusative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
संचिन्त्यhaving well considered
संचिन्त्य:
TypeVerb
Rootसम् + चिन्त्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Active
शास्त्रतःaccording to scripture/from the standpoint of scripture
शास्त्रतः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootशास्त्र
Formतसिल्-प्रत्यय (ablatival adverb)
संसिद्ध-अधिगमम्attainment of full accomplishment/perfected realization
संसिद्ध-अधिगमम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंसिद्धाधिगम
FormMasculine, Accusative, Singular
कुर्यात्should do/should undertake
कुर्यात्:
TypeVerb
Rootकृ
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
कर्मaction/deed
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
हिंसात्मकम्violent/of the nature of harm
हिंसात्मकम्:
TypeAdjective
Rootहिंसात्मक
FormNeuter, Accusative, Singular
त्यजेत्should abandon
त्यजेत्:
TypeVerb
Rootत्यज्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
पराशर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes