तृष्णाक्षय-उपदेशः
Instruction on the Cessation of Craving
न वीर पत्नीं विहरेत नारीं न चापि नारीमनृतावाह्दयीत । भायब्रितं ह्यात्मनि धारयीत तथास्योपस्थद्वारगुप्तिर्भवेत
na vīra patnīṁ viharet nārīṁ na cāpi nārīm anṛtāv āhvayīta | bhāryā-vrataṁ hy ātmani dhārayīta tathāsyopastha-dvāra-guptir bhavet, vīra yudhiṣṭhira ||
कपिल बोले—हे वीर युधिष्ठिर! पुरुष अपनी धर्मपत्नी के साथ ही विहार करे, परायी स्त्री के साथ नहीं। अपनी पत्नी को भी, जब वह ऋतु में न हो, समागम के लिए न बुलाए। मन में एकपत्नी-व्रत धारण करे; इससे उसके उपस्थ-द्वार की रक्षा होती है।
कपिल उवाच
Kapila teaches sexual ethics for a householder: avoid other women, approach even one’s own wife with restraint and propriety, and maintain an inner vow of fidelity; such self-control protects one’s chastity and moral integrity.
In Śānti Parva’s instruction on dharma, the sage Kapila addresses King Yudhiṣṭhira, laying down a rule of conduct for household life—emphasizing monogamous fidelity and disciplined sexual behavior as part of righteous living.