Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

पापात्म-धर्मात्म-लक्षणम् तथा निर्वेदेन मोक्षमार्गः | Marks of the Sinful and the Righteous; Dispassion (Nirveda) as a Path to Liberation

यो हायं मयि संघातो मर्त्यत्वे पाउ्चभौतिक: । अस्य मे जननी हेतु: पावकस्य यथारणि:

yo hāyaṁ mayi saṅghāto martyatve pāñcabhautikaḥ | asya me jananī hetuḥ pāvakasya yathāraṇiḥ ||

मर्त्य-जीवन में मुझे जो पंचभौतिक देह-समूह प्राप्त हुआ है, उसके उत्पन्न होने का प्रधान कारण मेरी माता है—जैसे अग्नि के प्रकट होने का मुख्य आधार अरणि-काष्ठ है।

यःwhich/that (he/this which)
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
indeed/for emphasis
:
TypeIndeclinable
Root
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
मयिin me
मयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormLocative, Singular
संघातःaggregate/collection (body-complex)
संघातः:
Karta
TypeNoun
Rootसंघात
FormMasculine, Nominative, Singular
मर्त्यत्वेin mortality/as a mortal state
मर्त्यत्वे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमर्त्यत्व
FormNeuter, Locative, Singular
पाञ्चभौतिकःmade of the five elements
पाञ्चभौतिकः:
Karta
TypeAdjective
Rootपाञ्चभौतिक
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्यof this
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
मेmy/of me
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
जननीmother
जननी:
Karta
TypeNoun
Rootजननी
FormFeminine, Nominative, Singular
हेतुःcause
हेतुः:
Karta
TypeNoun
Rootहेतु
FormMasculine, Nominative, Singular
पावकस्यof fire
पावकस्य:
TypeNoun
Rootपावक
FormMasculine, Genitive, Singular
यथाas/just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
अरणिःarani (fire-stick)
अरणिः:
Karta
TypeNoun
Rootअरणि
FormFeminine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
M
Mother (jananī)
F
Fire (pāvaka)
A
Araṇi (fire-stick)