Bhṛgu–Bharadvāja-saṃvāda: Vānaprastha-parivrājaka-ācāra, Abhaya-dharma, and Lokānāṃ Vibhāga (Śānti-parva 185)
भूमेर्गन्धगुणान् वेत्ति रसं चादभ्य: शरीरवान् । ज्योतिषा चक्षुषा रूपं स्पर्श वेत्ति च वाहिना
bhūmer gandhaguṇān vetti rasaṃ cādbhyaḥ śarīravān | jyotiṣā cakṣuṣā rūpaṃ sparśaṃ vetti ca vāhinā ||
भरद्वाज बोले—देहधारी जीव पृथ्वी के द्वारा गन्ध-गुण को जानता है; जल के द्वारा रस का आस्वाद लेता है; तेज से उत्पन्न नेत्र के द्वारा रूप को देखता है; और वायु के आश्रय से त्वचा द्वारा स्पर्श का ज्ञान करता है। इस प्रकार भूतों पर प्रतिष्ठित इन्द्रियाँ अपने-अपने विषयों को प्रकट करती हैं।
भरद्वाज उवाच
Sense-knowledge operates through an elemental basis: smell is rooted in earth, taste in water, sight in fire/light, and touch in air. The verse highlights how the embodied self experiences the world via element-linked faculties, a common Shanti Parva move toward discriminating body, senses, and deeper self.
Bharadvāja is instructing his listener in a philosophical analysis of perception, enumerating how each sensory cognition corresponds to a particular element. This supports the broader Shanti Parva discourse on understanding embodiment and cultivating discernment.