Previous Verse
Next Verse

Shloka 54

अव्यक्त-मानस-सृष्टिवादः

Doctrine of Creation from the Unmanifest ‘Mānasa’

यदा न कुरुते धीर: सर्वभूतेषु पापकम्‌ | कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म सम्पद्यते तदा

yadā na kurute dhīraḥ sarvabhūteṣu pāpakam | karmaṇā manasā vācā brahma sampadyate tadā ||

जब धीर और विवेकी पुरुष किसी भी प्राणी के प्रति कर्म, मन और वाणी से पाप नहीं करता—तब वह ब्रह्म, परमात्मा को प्राप्त होता है।

यदाwhen
यदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयदा
not
:
TypeIndeclinable
Root
कुरुतेdoes; performs
कुरुते:
TypeVerb
Rootकृ
FormLat, Atmanepada, Prathama, Eka
धीरःthe steadfast/wise man
धीरः:
Karta
TypeNoun/Adjective
Rootधीर
FormPum, Prathama, Eka
सर्वभूतेषुtowards/in all beings
सर्वभूतेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वभूत
FormNapum, Saptami, Bahu
पापकम्sinful act; evil
पापकम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootपापक
FormNapum, Dvitiya, Eka
कर्मणाby action/deed
कर्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNapum, Trtiya, Eka
मनसाby mind
मनसा:
Karana
TypeNoun
Rootमनस्
FormNapum, Trtiya, Eka
वाचाby speech/word
वाचा:
Karana
TypeNoun
Rootवाच्
FormStri, Trtiya, Eka
ब्रह्मBrahman (the Absolute)
ब्रह्म:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormNapum, Dvitiya, Eka
सम्पद्यतेattains; reaches
सम्पद्यते:
TypeVerb
Rootसम् + पद्
FormLat, Atmanepada, Prathama, Eka
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा

ब्राह्मण उवाच

ब्राह्मण (speaker)
ब्रह्म (Brahman)
सर्वभूत (all beings)