Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Duryodhana-vadha-pratikriyā: Harṣa, Nindā, and Kṛṣṇa’s Nīti-vyākhyā (Śalya-parva 60)

श्रीकृष्णने कहा--भैया! आप संसारमें क्रोधरहित, धर्मात्मा और निरन्तर धर्मपर अनुग्रह रखनेवाले सत्पुरुषके रूपमें विख्यात हैं; अत: शान्त हो जाइये, क्रोध न कीजिये ।। प्राप्त कलियुगं विद्धि प्रतिज्ञां पाण्डवस्य च । आनुृण्यं यातु वैरस्य प्रतिज्ञायाश्व॒ पाण्डव:,समझ लीजिये कि कलियुग आ गया। पाण्डुपुत्र भीमसेनकी प्रतिज्ञापर भी ध्यान दीजिये। आज पाण्डुकुमार भीम वैर और प्रतिज्ञाके ऋणसे मुक्त हो जायँ

śrīkṛṣṇa uvāca—bhrātaḥ! tvaṃ loke krodharahitaḥ dharmātmā ca satataṃ dharme ’nugrahavān satpuruṣa-rūpeṇa vikhyātaḥ; tasmāc chānto bhava, mā krodhaṃ kṛthāḥ. prāptaṃ kali-yugaṃ viddhi, pratijñāṃ pāṇḍavasya ca; ānṛṇyaṃ yātu vairasya pratijñāyāś ca pāṇḍavaḥ.

श्रीकृष्ण बोले—भैया! आप संसार में क्रोधरहित, धर्मात्मा और सदा धर्म के पक्षधर सत्पुरुष के रूप में प्रसिद्ध हैं; इसलिए शांत हो जाइए, क्रोध न कीजिए। यह जानिए कि कलियुग-सा समय आ पहुँचा है; और पाण्डव की प्रतिज्ञा को भी स्मरण रखिए। आज पाण्डव वैर के ऋण और अपनी प्रतिज्ञा के भार से मुक्त हो जाए।

प्राप्तम्arrived, come
प्राप्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्राप्त (√आप्)
FormNeuter, Accusative, Singular
कलियुगम्the Kali age
कलियुगम्:
Karma
TypeNoun
Rootकलियुग
FormNeuter, Accusative, Singular
विद्धिknow (you), understand
विद्धि:
TypeVerb
Root√विद्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
प्रतिज्ञाम्vow, pledge
प्रतिज्ञाम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतिज्ञा
FormFeminine, Accusative, Singular
पाण्डवस्यof the Pandava (Bhima)
पाण्डवस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
आनृण्यम्freedom from debt, discharge of obligation
आनृण्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootआनृण्य
FormNeuter, Accusative, Singular
यातुlet (him/it) go/attain
यातु:
TypeVerb
Root√या
FormImperative, Third, Singular, Parasmaipada
वैरस्यof enmity, of hostility
वैरस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootवैर
FormNeuter, Genitive, Singular
प्रतिज्ञायाःof the vow
प्रतिज्ञायाः:
Sambandha
TypeNoun
Rootप्रतिज्ञा
FormFeminine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पाण्डवःthe Pandava (Bhima)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular

श्रीकृष्ण उवाच

Ś
Śrī Kṛṣṇa
P
Pāṇḍava (Bhīmasena implied)
K
Kali-yuga
P
pratijñā (vow)