Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

Vṛddha-kanyā-carita and Balarāma’s Kurukṣetra Inquiry (वृद्धकन्या-चरितम् / कुरुक्षेत्रफल-प्रश्नः)

हीयेतां तावुभीौ क्षिप्रं स्थातां वा वैरिणावुभौ । तब वहाँ उन मुनियोंने कहा--'बेटा! तुम तो अभी बालक हो” (हम तुम्हारे शिष्य कैसे हो सकते हैं?) तब सारस्वतने पुनः उन मुनियोंसे कहा--“मेरा धर्म नष्ट न हो, इसलिये मैं आपलोगोंको शिष्य बनाना चाहता हूँ; क्योंकि जो अधर्मपूर्वक वेदोंका प्रवचन करता है तथा जो अधर्मपूर्वक उन वेदमन्त्रोंको ग्रहण करता है, वे दोनों शीघ्र ही हीनावस्थाको प्राप्त होते हैं अथवा दोनों एक-दूसरेके वैरी हो जाते हैं || ४७-४८ $ ।। न हायनैर्न पलितैर्न वित्तेन न बन्धुभि:

hīyetāṃ tāv ubhau kṣipraṃ sthātāṃ vā vairiṇāv ubhau |

वैशम्पायन बोले—यदि कोई अधर्मपूर्वक वेदों का प्रवचन करे और दूसरा अधर्मपूर्वक उन मन्त्रों को ग्रहण करे, तो वे दोनों शीघ्र ही हीनावस्था को प्राप्त होते हैं—अथवा परस्पर वैरी हो जाते हैं।

हीयेताम्may (they) become diminished / fall into a low state
हीयेताम्:
Karta
TypeVerb
Rootही (धातु)
FormVidhi-linga, Atmanepada, Prathama, Dvivacana
तौthose two
तौ:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormPum, Prathama, Dvivacana
उभौboth
उभौ:
Karta
TypePronoun/Adjective
Rootउभ
FormPum, Prathama, Dvivacana
क्षिप्रम्quickly, soon
क्षिप्रम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र
स्थाताम्may (they) stand / may become
स्थाताम्:
Karta
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
FormLot, Parasmaipada, Prathama, Dvivacana
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
वैरिणौenemies
वैरिणौ:
Karta
TypeNoun
Rootवैरिन्
FormPum, Prathama, Dvivacana
उभौboth
उभौ:
Karta
TypePronoun/Adjective
Rootउभ
FormPum, Prathama, Dvivacana

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Veda
V
Vedic mantras