Previous Verse
Next Verse

Shloka 67

Dvaipāyana-hrade Duryodhanasya Māyā — Yudhiṣṭhirasya Dharmoktiḥ (Śalya-parva, Adhyāya 30)

इत्येवं चिन्तयानास्तु रथेभ्यो5श्वान्‌ विमुच्यते । तत्रासांचक्रिरे राजन्‌ कृपप्रभूतयो रथा:,राजन! उधर कृपाचार्य आदि महारथी रथोंसे घोड़ोंकोी खोलकर यह सोचने लगे कि “अब युद्ध किस तरह होगा? राजा दुर्योधनकी क्या दशा होगी और पाण्डव किस प्रकार कुरुराज दुर्योधनका पता पायेंगे” ऐसी चिन्ता करते हुए वे वहाँ बैठकर आराम करने लगे

ity evaṁ cintayānās tu rathebhyo 'śvān vimucyate | tatrāsāṁ cakrire rājan kṛpa-prabhūtayo rathāḥ ||

राजन्! इसी प्रकार चिन्ता में डूबे हुए उन्होंने रथों से घोड़े खोल दिए। वहाँ कृपाचार्य आदि महारथियों ने पड़ाव डालकर विश्राम किया।

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवम्in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
चिन्तयानाःthinking, reflecting
चिन्तयानाः:
Karta
TypeVerb
Rootचिन्तयत् (चिन्तय् धातु, caus. of चिन्त्)
FormMasculine, Nominative, Plural, Present (vartamana)
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
रथेभ्यःfrom the chariots
रथेभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Ablative, Plural
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Accusative, Plural
विमुच्यतेwere unyoked/let loose
विमुच्यते:
TypeVerb
Rootवि + मुच्
FormLat, Present, Third, Singular, Atmanepada, Passive
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
आसाम्of those (f.)
आसाम्:
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
FormFeminine, Genitive, Plural
चक्रिरेthey made/did
चक्रिरे:
TypeVerb
Rootकृ
FormLit, Perfect, Third, Plural, Atmanepada
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
कृप-प्रभूतयःthose headed by Kripa
कृप-प्रभूतयः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृप + प्रभूत
FormMasculine, Nominative, Plural
रथाःcharioteers/chariots (i.e., warriors in chariots)
रथाः:
Karta
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
राजन् / धृतराष्ट्र (Dhṛtarāṣṭra, implied addressee)
कृप (Kṛpa/Kṛpācārya)
रथ (chariots)
अश्व (horses)