Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

शल्यपर्व — चतुर्विंशोऽध्यायः | Śalya Parva, Chapter 24: Disruption of Kaurava Formations and the Elephant Encirclement

यत्र ते सतनुत्राणा रथास्तिष्ठन्ति दंशिता: । भरतश्रेष्ठ शकुनिकी वह बात सुनकर जन क्षत्रियोंने उसे यह उत्तर दिया--'प्रभो! महाबली कुरुराज रणक्षेत्रके मध्यभागमें वहाँ खड़े हैं, जहाँ यह पूर्ण चन्द्रमाके समान कान्तिमान्‌ विशाल छत्र तना हुआ है तथा जहाँ वे शरीर-रक्षक आवरणों एवं कवचोंसे सुसज्जित रथ खड़े हैं ।। यत्रैष तुमुलः शब्द: पर्जन्यनिनदोपम:

sañjaya uvāca |

yatra te satanutrāṇā rathās tiṣṭhanti daṃśitāḥ |

bharataśreṣṭha śakunīkī vah bāta sunakara jana kṣatriyone use yaha uttara diyā—'prabho! mahābalī kururāja raṇakṣetrake madhyabhāgameṃ vahāṃ khaṛe haiṃ, jahāṃ yaha pūrṇa candramāke samāna kāntimān viśāla chatra tanā huā hai tathā jahāṃ ve śarīra-rakṣaka āvaraṇoṃ evaṃ kavacoṃse susajjita ratha khaṛe haiṃ || yatraiṣa tumulaḥ śabdaḥ parjanya-ninadopamaḥ

हे भरतश्रेष्ठ! जहाँ आपके शरीर-रक्षक आवरणों से युक्त, कवचधारी रथ खड़े हैं, वहीं यह घोर कोलाहल उठ रहा है—जो मेघ-गर्जन के समान है।

यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
तेthose (they)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, plural
सतनुत्राणाःhaving body-protections/armour
सतनुत्राणाः:
Karta
TypeAdjective
Rootस-तनुत्राण
Formmasculine, nominative, plural
रथाःchariots
रथाः:
Karta
TypeNoun
Rootरथ
Formmasculine, nominative, plural
तिष्ठन्तिstand
तिष्ठन्ति:
TypeVerb
Rootस्था
Formpresent, third, plural, parasmaipada
दंशिताःarmed/accoutred
दंशिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootदंशित
Formmasculine, nominative, plural
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
एषःthis
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
Formmasculine, nominative, singular
तुमुलःtumultuous, loud
तुमुलः:
Karta
TypeAdjective
Rootतुमुल
Formmasculine, nominative, singular
शब्दःsound, noise
शब्दः:
Karta
TypeNoun
Rootशब्द
Formmasculine, nominative, singular
पर्जन्यनिनदोपमःlike the thunder-roar of rain-clouds
पर्जन्यनिनदोपमः:
Karta
TypeAdjective
Rootपर्जन्य-निनद-उपम
Formmasculine, nominative, singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
B
Bharata (as lineage epithet)
K
Kuru king (Kururaja)
S
Shakuni
K
Kshatriyas
B
battlefield (raṇakṣetra)
R
royal parasol (chatra)
C
chariots (ratha)
A
armor (kavaca)
P
protective coverings (āvaraṇa)
T
thundercloud/thunder (parjanya-ninada)