Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

Sabhā Parva, Adhyāya 68 — Pāṇḍavānāṃ Vanavāsa-prasthānaḥ; Duḥśāsana-nindā; Pāṇḍava-pratijñāḥ

इत्यनुस्मृत्य कृष्णं सा हरिं त्रिभुवने श्वरम्‌ । प्रारुदद्‌ दु:खिता राजन्‌ मुखमाच्छाद्य भामिनी,राजन! इस प्रकार तीनों लोकोंके स्वामी श्यामसुन्दर श्रीकृष्णका बार-बार चिन्तन करके मानिनी द्रौपदी दुःखी हो अंचलसे मुँह ढककर जोर-जोरसे रोने लगी

ity anusmṛtya kṛṣṇaṃ sā hariṃ tribhuvaneśvaram | prārudad duḥkhitā rājan mukham ācchādya bhāminī ||

राजन्! इस प्रकार त्रिभुवनेश्वर हरि श्रीकृष्ण का बार-बार स्मरण करके दुःख से व्याकुल वह मानिनी (द्रौपदी) अपने वस्त्र से मुख ढककर फूट-फूटकर रो पड़ी।

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
अनुस्मृत्यhaving remembered, recalling
अनुस्मृत्य:
TypeVerb
Rootअनु√स्मृ
Formल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि
कृष्णम्Krishna
कृष्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Accusative, Singular
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
हरिम्Hari (Vishnu/Krishna)
हरिम्:
Karma
TypeNoun
Rootहरि
FormMasculine, Accusative, Singular
त्रिभुवनेश्वरम्lord of the three worlds
त्रिभुवनेश्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootत्रिभुवनेश्वर
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रारुदत्she cried, began to weep
प्रारुदत्:
TypeVerb
Rootप्र√रुद्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
दुःखिताdistressed, sorrowful
दुःखिता:
Karta
TypeAdjective
Rootदुःखित
FormFeminine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
मुखम्face
मुखम्:
Karma
TypeNoun
Rootमुख
FormNeuter, Accusative, Singular
आच्छाद्यhaving covered
आच्छाद्य:
TypeVerb
Rootआ√छद्
Formल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि
भामिनीthe proud/spirited woman (Draupadi)
भामिनी:
Karta
TypeNoun
Rootभामिनी
FormFeminine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

K
Kṛṣṇa
H
Hari
D
Draupadī
J
Janamejaya