Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Pitāmaha-sabhā-varṇana & Hariścandra-māhātmya

Description of Brahmā’s Assembly and the Eminence of Hariścandra

आयुर्वेदस्तथाष्टाड़ो देहवांस्तत्र भारत | चन्द्रमा: सह नक्षत्रैरादित्यश्व गभस्तिमान्‌,तथा आठ अंगोंसे युक्त मूर्तिमान्‌ आयुर्वेद, नक्षत्रोंलहित चन्द्रमा, अंशुमाली सूर्य,

āyurvedas tathāṣṭāṅgo dehavāṁs tatra bhārata | candramāḥ saha nakṣatrair ādityaś ca gabhastimān ||

नारद बोले—हे भारत, वहाँ अष्टांगों से युक्त मूर्तिमान् आयुर्वेद भी प्रकट हुआ; नक्षत्रों सहित चन्द्रमा और किरणों वाले आदित्य (सूर्य) भी।

आयुर्वेदःAyurveda (science of life/medicine)
आयुर्वेदः:
Karta
TypeNoun
Rootआयुर्वेद
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाand likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
अष्टाङ्गःhaving eight limbs/parts
अष्टाङ्गः:
Karta
TypeAdjective
Rootअष्टाङ्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
देहवान्embodied, having a body/form
देहवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootदेहवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
चन्द्रमाःthe Moon
चन्द्रमाः:
Karta
TypeNoun
Rootचन्द्रमस्
FormMasculine, Nominative, Singular
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
नक्षत्रैःwith the stars/asterisms
नक्षत्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootनक्षत्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
आदित्यःthe Sun (Aditya)
आदित्यः:
Karta
TypeNoun
Rootआदित्य
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
गभस्तिमान्radiant, possessing rays
गभस्तिमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootगभस्तिमत्
FormMasculine, Nominative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
B
Bhārata (addressee, likely Yudhiṣṭhira)
Ā
Āyurveda
C
Candra (Moon)
N
Nakṣatras (constellations/lunar mansions)
Ā
Āditya (Sun)