Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

अध्याय १: महाप्रस्थानारम्भः

The Commencement of the Great Departure

ततः प्ररुरुदु: सर्वा: स्त्रियों दृष्टवा नरोत्तमान्‌

tataḥ praruruduḥ sarvāḥ striyo dṛṣṭvā narottamān | pūrvaṃ dyūte parāstāḥ pāṇḍavā yathā vanaṃ gatāḥ tathā tasmin divase draupadyā saha tān narottamān pāṇḍavān evaṃ gacchataḥ paśyantyo nagarasya sarvāḥ striyo ruroduḥ | kintu teṣāṃ sarveṣāṃ bhrātṝṇāṃ asyā yātrāyāṃ mahān harṣaḥ abhavat ||

वैशम्पायन बोले—तब उन नरोत्तमों को जाते देख नगर की समस्त स्त्रियाँ फूट-फूटकर रो पड़ीं। जैसे पहले जुए में पराजित होकर पाण्डव वन को गए थे, उसी प्रकार उस दिन द्रौपदी सहित उन श्रेष्ठ पाण्डवों को प्रस्थित देखकर वे विलाप करने लगीं; परन्तु उन भाइयों के लिए यह यात्रा महान् हर्ष का कारण बनी।

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
FormAvyaya
प्ररुरुदुःthey wept
प्ररुरुदुः:
Karta
TypeVerb
Rootरुद् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, बहुवचन
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Karana
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्यय), पूर्वकाल
नरोत्तमान्the best of men
नरोत्तमान्:
Karma
TypeNoun
Rootनरोत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍavas
D
Draupadī
W
women of the city
T
the city (nagara)
F
forest (vana)
D
dice-game (dyūta)