Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

उस महासमरमें अर्जुन कुपित होकर कर्णके वधके लिये जिस-जिस अस्त्रका वेगपूर्वक प्रयोग करते थे, उसे आकाशमें ही कर्ण अपने भयंकर बाणोंद्वारा काट देता था ।। उदीर्यमाणं सम कुरून्‌ दहन्तं सुवर्णपुड्खैर्विशिखैरममर्द । कर्णस्त्वमोघेष्वसनं दृढज्यं विस्फारयित्वा विसृजज्छरौघान्‌,कर्णका धनुष अमोघ था। उसकी डोरी भी बहुत मजबूत थी। वह अपने धनुषको खींचकर उसके द्वारा बाणसमूहोंकी वर्षा करने लगा। कौरव-सेनाको दग्ध करनेवाले अर्जुनके छोड़े हुए अस्त्रको उसने सुवर्णमय पंखवाले बाणोंद्वारा धूलमें मिला दिया

sañjaya uvāca |

usa mahāsamare 'rjunaḥ kupitaḥ karṇasya vadhāya yān yān astrān vegapūrvakaṃ prayuṅkte sma, tān tān ākāśa eva karṇaḥ svair bhīṣaṇaiḥ bāṇaiś chittvā nāśayati sma ||

udīryamāṇaṃ samare kurūn dahantaṃ suvarṇapuṅkhair viśikhair amamarda |

karṇas tv amogheṣv asanaṃ dṛḍhajyaṃ visphārayitvā visṛjaj charaughān ||

संजय बोले—उस महासमर में अर्जुन क्रोध से भरकर कर्ण के वध के लिए अनेक अस्त्रों को बड़े वेग से चलाता रहा; पर कर्ण अपने भयानक बाणों से उन्हें आकाश में ही काटकर गिरा देता था। फिर अमोघ और दृढ़-डोरी वाले धनुष को खींचकर कर्ण ने शरों की घनघोर वर्षा कर दी। कौरवों को दग्ध करने वाले अर्जुन के प्रज्वलित अस्त्र को उसने सुवर्ण-पंख वाले बाणों से कुचलकर धूल में मिला दिया।

उदीर्यमाणम्being hurled/raised
उदीर्यमाणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउदीर्यमाण (उद्-ईर् धातु, कर्मणि वर्तमान कृदन्त)
FormNeuter, Accusative, Singular
सम्completely, thoroughly
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम्
कुरून्the Kurus (Kaurava troops)
कुरून्:
Karma
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Accusative, Plural
दहन्तम्burning
दहन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदहन्त (दह् धातु, वर्तमान कृदन्त)
FormNeuter, Accusative, Singular
सुवर्णपुड्खैःwith gold-feathered (shafts)
सुवर्णपुड्खैः:
Karana
TypeNoun
Rootसुवर्णपुड्ख
FormMasculine, Instrumental, Plural
विशिखैःwith arrows
विशिखैः:
Karana
TypeNoun
Rootविशिख
FormMasculine, Instrumental, Plural
अममर्दcrushed, pulverized
अममर्द:
TypeVerb
Rootमृद्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अमोघेषुin/among unfailing (weapons/means)
अमोघेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअमोघ
FormNeuter, Locative, Plural
असनम्weapon; missile (lit. thunderbolt/stone)
असनम्:
Karma
TypeNoun
Rootअसन
FormNeuter, Accusative, Singular
दृढज्यम्having a firm bowstring
दृढज्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदृढज्य
FormNeuter, Accusative, Singular
विस्फारयित्वाhaving stretched/drawn (the bow)
विस्फारयित्वा:
TypeVerb
Rootविस्फारय् (वि-√स्फुर्/स्फारय् caus.)
FormAbsolutive (क्त्वा)
विसृजत्releasing, discharging
विसृजत्:
Karta
TypeVerb
Rootसृज् (वि-)
FormMasculine, Nominative, Singular
शरौघान्masses/volleys of arrows
शरौघान्:
Karma
TypeNoun
Rootशरौघ
FormMasculine, Accusative, Plural

संजय उवाच

S
Sanjaya
A
Arjuna
K
Karna
K
Kuru army (Kaurava forces)
B
bow (asana/dhanuḥ)
A
arrows (bāṇa/viśikha/śara)
A
astra (weapon)