Karṇa’s advance against the Pāṇḍava host; Arjuna’s clash with the Saṃśaptakas (कर्णस्य पाण्डवसेनाप्रवेशः—अर्जुनस्य संशप्तकसंप्रहारः)
पृथ्वीपते! सोनेका बना हुआ पुर स्वर्गलोकमें स्थित हुआ। चाँदीका अन्तरिक्षलोकमें और लोहेका भूलोकमें स्थित हुआ; जो आज्ञाके अनुसार सर्वत्र विचरनेवाला था ।।
pṛthvīpate! saunakaṃ bāṇa-bhūtaṃ puraṃ svargaloke sthitaṃ babhūva | cāndīkam antarikṣaloke lohakaṃ bhūloke sthitam; yad ājñānusāreṇa sarvatra vicarati sma || ekaikaṃ yojanaśataṃ vistārāyāmataḥ samam | gṛhāṭṭālakasaṃyuktaṃ bahu-prākāra-toraṇam, nibodha manasā cātra na te kāryā vicāraṇā ||
दुर्योधन बोला—“पृथ्वीपते! एक नगर स्वर्णमय था जो स्वर्गलोक में स्थित था; दूसरा रजतमय था जो अन्तरिक्ष में स्थित था; और तीसरा लोहमय था जो भूलोक में स्थित था। वरदान से प्राप्त आज्ञा के अनुसार वे नगर सर्वत्र विचरते थे और प्राचीन काल से प्रसिद्ध थे। प्रत्येक नगर की लंबाई-चौड़ाई समान रूप से सौ योजन थी; वे महलों और ऊँची अट्टालिकाओं से परिपूर्ण थे तथा अनेक प्राकारों और तोरणों से सुशोभित थे। इसे स्थिर मन से ग्रहण करो; इसमें संदेह करने की आवश्यकता नहीं।”
दुर्योधन उवाच
The passage uses a mythic example of extraordinarily fortified, boon-protected cities to underscore how power and protection can arise from granted authority and disciplined conditions—yet such grandeur can also feed pride and strategic persuasion in a war context.
Duryodhana addresses a king and recounts an ancient episode about three immense cities—gold in heaven, silver in the mid-region, and iron on earth—describing their vast dimensions and fortifications, and urging the listener to accept his account without doubt.