Next Verse

Shloka 1

Śalya’s Objection to Sārathya and Duryodhana’s Conciliation (शल्यमन्यु-प्रशमनम् / Sārathyāṅgīkāra)

अप्-#-#र- चतुर्विशो5ध्याय: नकुल और कर्णका घोर युद्ध तथा कर्णके द्वारा नकुलकी पराजय और पांचाल-सेनाका संहार संजय उवाच नकुलं रभसं युद्धे द्रावयन्तं वरूथिनीम्‌ | कर्णो वैकर्तनो राजन्‌ वारयामास वै रुषा,संजय कहते हैं--राजन! युद्धस्थलमें कौरव-सेनाको खदेड़ते हुए वेगशाली वीर नकुलको वैकर्तन कर्णने रोषपूर्वक रोका

sañjaya uvāca | nakulaṃ rabhasaṃ yuddhe drāvayantaṃ varūthinīm | karṇo vaikatano rājan vārayāmāsa vai ruṣā ||

संजय बोले—राजन्! रणभूमि में कौरव-सेना की व्यूह-रचना को वेग से खदेड़ते हुए नकुल को देखकर वैकर्तन कर्ण ने क्रोधपूर्वक उसे रोक दिया।

नकुलम्Nakula
नकुलम्:
Karma
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Accusative, Singular
रभसम्impetuous, forceful
रभसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरभस
FormMasculine, Accusative, Singular
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
द्रावयन्तम्driving away, routing
द्रावयन्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootद्रु (प्रेरणार्थे द्रावयति)
FormMasculine, Accusative, Singular, Present active participle (causative)
वरूथिनीम्army, host
वरूथिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootवरूथिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
वैकर्तनःVaikartana (son of Vikartana; epithet of Karna)
वैकर्तनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैकर्तन
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
Sampradana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
वारयामासchecked, restrained, stopped
वारयामास:
TypeVerb
Rootवृ (वारयति)
FormPerfect (periphrastic), 3rd, Singular, Parasmaipada
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
रुषाwith anger
रुषा:
Karana
TypeNoun
Rootरुष्
FormFeminine, Instrumental, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
N
Nakula
K
Karṇa (Vaikartana)
K
Kaurava army/battle-array (varūthinī)
B
battlefield (yuddha)