Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

अध्याय ४ — भीष्मेन कर्णोत्साहनम्

Bhīṣma’s Encouragement of Karṇa

भवान्‌ पौत्रसमो<स्माकं यथा दुर्योधनस्तथा । तवापि धर्मत: सर्वे यथा तस्य वयं तथा

bhavān pautrasamo 'smākaṃ yathā duryodhanas tathā | tavāpi dharmataḥ sarve yathā tasya vayaṃ tathā ||

जैसे दुर्योधन हमारे लिए पौत्र के समान है, वैसे ही तुम भी हो। धर्म के अनुसार हम सब तुम्हारे प्रति भी वैसे ही हैं जैसे उसके प्रति हैं।

भवान्you (honored sir)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
पौत्रसमःequal to a grandson
पौत्रसमः:
Karta
TypeAdjective
Rootपौत्रसम
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्माकम्of us / our
अस्माकम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Plural
यथाjust as
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाso / likewise
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा
तवof you / your
तव:
Adhikarana
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Genitive, Singular
अपिalso / even
अपि:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअपि
धर्मतःaccording to dharma / by right
धर्मतः:
Karana
TypeIndeclinable
Rootधर्म
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
यथाjust as
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
तस्यof him (of that one)
तस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Plural
तथाso / likewise
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duryodhana

Educational Q&A

The verse frames ethical obligation (dharma) through kinship: one should extend the same rightful regard and responsibility to a person treated as family as one does to an actual family member, emphasizing impartial duty rather than convenience.

Sañjaya addresses someone regarded by the Kuru elders as a ‘grandson-like’ figure, asserting that, in terms of dharma, their relationship and obligations toward him are the same as toward Duryodhana—underscoring familial bonds and duty amid the tensions of the war narrative.