Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

Adhyāya 16: Saṃśaptaka-vrata and the Diversion of Arjuna (द्रोणपर्व, अध्याय १६)

सूर्ये चास्तमनुप्राप्ते तमसा चाभिसंवृते । नाज्ञायत तदा शत्रुर्न सुह्न्न च कश्चन,सूर्यदेव अस्ताचलको चले गये, सम्पूर्ण जगत्‌ अन्धकारसे व्याप्त हो गया, उस समय न कोई शत्रु पहचाना जाता था न मित्र

sūrye cāstam anuprāpte tamasā cābhisaṃvṛte | nājñāyata tadā śatrur na suhṛn na kaścana ||

जब सूर्य अस्त हो गया और चारों ओर घोर अन्धकार छा गया, तब न कोई शत्रु पहचाना जाता था, न कोई मित्र।

सूर्येwhen the sun (was)
सूर्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसूर्य
FormMasculine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अस्तम्to setting (down)
अस्तम्:
TypeIndeclinable
Rootअस्तम्
अनुप्राप्तेhaving reached
अनुप्राप्ते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootअनु-प्राप्
FormMasculine, Locative, Singular, क्त (past passive participle)
तमसाby darkness
तमसा:
Karana
TypeNoun
Rootतमस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अभिसंवृतेbeing covered/overspread
अभिसंवृते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootअभि-सम्-वृ
FormMasculine, Locative, Singular, क्त (past passive participle)
not
:
TypeIndeclinable
Root
अज्ञायतwas known/was recognized
अज्ञायत:
TypeVerb
Rootज्ञा
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Atmanepada (passive sense)
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
शत्रुःan enemy
शत्रुः:
Karta
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Nominative, Singular
nor/not
:
TypeIndeclinable
Root
सुहृत्a friend/ally
सुहृत्:
Karta
TypeNoun
Rootसुहृत्
FormMasculine, Nominative, Singular
nor/not
:
TypeIndeclinable
Root
कश्चनanyone (at all)
कश्चन:
Karta
TypePronoun
Rootकश्चन
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Sūrya (Sun-god)