Previous Verse
Next Verse

Shloka 2436

भूरिश्रवसः गर्हा, प्रायोपवेशः, सात्यकिकृतशिरच्छेदः

Bhūriśravas’s Censure, Prāyopaveśa, and Sātyaki’s Beheading

आप्लुतश्न ततो यान॑ चित्रसेनस्थ धन्विन: । राजन! सात्यकिके श्रेष्ठ बाणोंद्वारा समरांगणमें क्षत-विक्षत होकर आपका पुत्र दुर्योधन सहसा भागा और थधनुर्धर चित्रसेनके रथपर जा चढ़ा

āplutaś ca tato yānaṃ citrasenastha-dhanvinaḥ | rājan sātyaki-keśreṣṭha-bāṇair dvārā samarāṅgaṇe kṣata-vikṣataḥ san tava putro duryodhanaḥ sahasā bhāgaḥ, citrasena-dhanurdharasya rathaṃ samāruhya ||

संजय बोले—राजन्! तब समरांगण में सात्यकि के श्रेष्ठ बाणों से क्षत-विक्षत होकर आपका पुत्र दुर्योधन सहसा भागा और धनुर्धर चित्रसेन के रथ पर जा चढ़ा।

आप्लुतःhaving leapt/jumped
आप्लुतः:
Karta
TypeAdjective
Rootआप्लुत (आ+प्लु)
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen/from there
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
यानम्vehicle/chariot
यानम्:
Karma
TypeNoun
Rootयान
FormNeuter, Accusative, Singular
चित्रसेनस्यof Chitrasena
चित्रसेनस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootचित्रसेन
FormMasculine, Genitive, Singular
धन्विनःof the archer
धन्विनः:
Sambandha
TypeNoun
Rootधन्विन्
FormMasculine, Genitive, Singular
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
सात्यकिकेin/with respect to Satyaki
सात्यकिके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Locative, Singular
श्रेष्ठO best/excellent one
श्रेष्ठ:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
बाणैःby arrows
बाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Plural
द्वाराby means of/through
द्वारा:
Karana
TypeIndeclinable
Rootद्वारा
समराङ्गणेon the battlefield
समराङ्गणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमराङ्गण
FormNeuter, Locative, Singular
क्षतwounded
क्षत:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षत (√क्षन्/क्षि)
FormMasculine, Nominative, Singular
विक्षतmangled/seriously injured
विक्षत:
Karta
TypeAdjective
Rootविक्षत (वि+√क्षन्/क्षि)
FormMasculine, Nominative, Singular
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Karta
TypeVerb
Rootभू (√भू)
FormAbsolutive (Gerund)
आपकाyour (Hindi gloss; Sanskrit: तव)
आपका:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Nominative, Singular
सहसाsuddenly
सहसा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसहसा
अभागतfled/ran away
अभागत:
Karta
TypeVerb
Rootभज्/भाग् (√भज्/√भाग्) + आ
FormAorist/Imperfect (contextual), 3, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
धनुर्धरof the bow-bearer/archer
धनुर्धर:
Sambandha
TypeNoun
Rootधनुर्धर
FormMasculine, Genitive, Singular
चित्रसेनस्यof Chitrasena
चित्रसेनस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootचित्रसेन
FormMasculine, Genitive, Singular
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
towards/onto (prefix-like particle)
:
TypeIndeclinable
Root
आरुरोहmounted/climbed onto
आरुरोह:
Karta
TypeVerb
Rootरुह् (√रुह्) + आ
FormPerfect, 3, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
D
Duryodhana
S
Sātyaki
C
Citraseṇa
C
chariot (ratha)
A
arrows (bāṇa)
B
battlefield (samarāṅgaṇa)