Shloka 10
भूमिगुण-प्रश्नः
Inquiry into the qualities of Earth and the classification of beings
Devanagari script
आनुपूर्व्या विनश्यन्ति जायन्ते चानुपूर्वश: । सर्वाण्यपरिमेयाणि तदेषां रूपमैश्वरम्
Translation
वे सब भूत क्रमशः नष्ट होते हैं और क्रमशः ही उत्पन्न होते हैं। वे सब अपरिमेय हैं; उनका यह रूप ईश्वर-प्रदत्त है।
Word by Word
आनुपूर्व्याin due order; sequentially
आनुपूर्व्या:
Karana
TypeNoun
Rootआनुपूर्व्य (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental, Singular
विनश्यन्तिperish; are destroyed
विनश्यन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
जायन्तेare born; arise
जायन्ते:
Karta
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
FormPresent, Third, Plural, Ātmanepada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
आनुपूर्वशःin order; successively
आनुपूर्वशः:
TypeIndeclinable
Rootआनुपूर्वशस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Plural
अपरिमेयाणिimmeasurable; beyond measure
अपरिमेयाणि:
Karta
TypeAdjective
Rootअपरिमेय (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Plural
तत्that; therefore
तत्:
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
एषाम्of these
एषाम्:
Sambandha
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormCommon, Genitive, Plural
रूपम्form; nature
रूपम्:
Karta
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
ऐश्वरम्divine; belonging to the Lord
ऐश्वरम्:
Karta
TypeAdjective
Rootऐश्वर (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes