Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता

Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality

ऋतच्विग्भिर भ्यनुज्ञात: पंक्‍्त्या हरति दुष्कृतम्‌ जो ऋत्विक्‌ या अध्यापक न हो, वह भी यदि ऋत्विजोंकी आज्ञा लेकर श्राद्धमें अग्रासन ग्रहण करता है तो पंक्तिके दोषको हर लेता है अर्थात्‌ दूर कर देता है ।।

ṛtacvigbhir abhyanujñātaḥ paṅktyā harati duṣkṛtam | yo ṛtvij vā adhyāpako na bhavati sa api yadi ṛtvijāṁ ājñāṁ gṛhītvā śrāddhe agrāsanaṁ gṛhṇāti tarhi sa paṅktidoṣaṁ harati (dūrīkaroti) || atha ced vedavit sarvaḥ paṅktidoṣair avivarjitaḥ ||

ऋत्विजों की अनुमति से यदि वह (जो न ऋत्विक है न अध्यापक) श्राद्ध में पंक्ति के अग्रासन पर बैठता है, तो पंक्ति का दोष हर लेता है, अर्थात् दूर कर देता है। और यदि वह वेदवित् हो तथा पंक्ति-दोषों से रहित हो,

ऋतच्विग्भिःby the ṛtacvij priests
ऋतच्विग्भिः:
Karana
TypeNoun
Rootऋतच्विज्
FormMasculine, Instrumental, Plural
अभ्यनुज्ञातःhaving been permitted/authorized
अभ्यनुज्ञातः:
Karta
TypeAdjective
Rootअभि + अनु + √ज्ञा
FormMasculine, Nominative, Singular
पङ्क्त्याby/through the (dining) row
पङ्क्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootपङ्क्ति
FormFeminine, Instrumental, Singular
हरतिremoves
हरति:
TypeVerb
Root√हृ
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
दुष्कृतम्sin/evil deed
दुष्कृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुष्कृत
FormNeuter, Accusative, Singular
अथthen/now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
वेदवित्a knower of the Veda
वेदवित्:
Karta
TypeNoun
Rootवेदविद्
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वःentirely/fully; all (as qualifier)
सर्वः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Singular
पङ्क्तिदोषैःby the faults of the row (pankti-faults)
पङ्क्तिदोषैः:
Karana
TypeNoun
Rootपङ्क्तिदोष
FormMasculine, Instrumental, Plural
अविवर्जितःnot excluded; not free (from)
अविवर्जितः:
Karta
TypeAdjective
Rootअविवर्जित
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
ṛtvij (officiating priests)
A
adhyāpaka (Vedic teacher)
Ś
śrāddha
A
agrāsana (foremost seat)
P
paṅkti (dining row)