Previous Verse
Next Verse

Shloka 101

Aṣṭāvakra–Strī-saṃvāda: Dhṛti, hospitality, and a dispute on autonomy

इति चिन्ताविविक्तस्य तमर्थ ज्ञातुमिच्छत: । व्यगच्छत्‌ तदहः:शेषं मनसा व्याकुलेन तु

iti cintā-viviktasya tam arthaṁ jñātum icchataḥ | vyagacchat tad-ahaḥ-śeṣaṁ manasā vyākulena tu ||

इस प्रकार चिन्ता में डूबकर एकान्त में बैठे हुए, उस विषय को जानने की इच्छा रखते-रखते, व्याकुल मन के साथ उसका शेष दिन बीत गया।

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
चिन्ता-विविक्तस्यof (one) secluded/withdrawn in thought
चिन्ता-विविक्तस्य:
TypeAdjective
Rootचिन्ता-विविक्त
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
अर्थम्the meaning/purpose
अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
ज्ञातुम्to know
ज्ञातुम्:
TypeVerb
Rootज्ञा
FormTumun (infinitive)
इच्छतःof (him) desiring
इच्छतः:
TypeVerb
Rootइष्
FormShatr (present active participle), Masculine, Genitive, Singular
व्यगच्छत्passed/went by
व्यगच्छत्:
TypeVerb
Rootवि + गम्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अहः-शेषम्the remainder of the day
अहः-शेषम्:
TypeNoun
Rootअहः-शेष
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
मनसाwith (his) mind
मनसा:
Karana
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
व्याकुलेनagitated/disturbed
व्याकुलेन:
Karana
TypeAdjective
Rootव्याकुल
FormNeuter, Instrumental, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु

भीष्म उवाच

B
Bhishma