Bhīṣma’s Yogic Departure, Royal Cremation, and Gaṅgā’s Lament (भीष्मस्य योगयुक्त्या देहत्यागः, पितृमेधः, गङ्गाविलापः)
माधवस्यास्य माहात्म्यं श्रुतं यत् कथितं मया । तदेव तावत् पर्याप्तं सज्जनस्य निदर्शनम्
bhīṣma uvāca | mādhavasyāsya māhātmyaṃ śrutaṃ yat kathitaṃ mayā | tadeva tāvat paryāptaṃ sajjanasya nidarśanam | ataḥ kuntīnandana tvam ātmabhrātṛbandhubhiḥ svajanair iha śokaṃ na kartum arhasi | kauravakulānandavardhana yudhiṣṭhira tvam sadā krodhahīnaḥ śāntaś ca bhava | mayā yathā śrutaṃ tathā mādhavasya śrī-kṛṣṇasya māhātmyaṃ kathitam | etāvatāiva tasya mahimnaḥ bodhāya paryāptaṃ sajjanānāṃ digdarśanamātram iti |
भीष्म बोले—मैंने जैसा सुना था, वैसा ही इस माधव (श्रीकृष्ण) का माहात्म्य तुम्हें कह सुनाया है। सज्जनों के लिये इतना ही संकेत-रूप में पर्याप्त है। अतः कुन्तीनन्दन! यहाँ अपने भाइयों, बन्धु-बान्धवों और स्वजनों के लिये शोक न करो। कौरव-कुल का आनन्द बढ़ाने वाले युधिष्ठिर! सदा क्रोधरहित रहो और शान्ति में स्थित रहो। माधव की महिमा का यह वर्णन समझ जगाने के लिये पर्याप्त है; भलों के लिये तो केवल संकेत भी मार्गदर्शन बन जाता है।
भीष्म उवाच
Bhishma urges Yudhishthira to abandon grief for kinsmen and to cultivate krodha-hīnatā (freedom from anger) and śānti (inner peace). He adds that even a brief account of Krishna’s greatness is enough to orient a noble person toward right understanding and conduct.
In the Anushasana Parva’s instruction-setting, Bhishma concludes a praise/teaching about Madhava (Krishna) and turns directly to Yudhishthira with counsel: do not lament for family losses and remain calm and angerless, taking the narrated glory of Krishna as a sufficient moral-spiritual pointer.