Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 34
Āloka-dāna (Dīpa-dāna), Sumanas–Dhūpa–Dīpa Phala: Manu–Suvarṇa and Śukra–Bali Exempla
Devanagari script
गिरिसानुरुहा: सौम्या देवानामुपपादयेत् । प्रोक्षिता< भ्युक्षिता: सौम्या यथायोग्यं यथास्मृति
Translation
पर्वत-शिखरों पर उत्पन्न सुन्दर-सुगन्धित पुष्पों को धोकर अथवा उन पर जल छिड़ककर, स्मृतियों में बताए अनुसार, यथायोग्य देवताओं को अर्पित करना चाहिए।
Word by Word
गिरि-सानु-रुहाःthose (flowers) growing on mountain-slopes/peaks
गिरि-सानु-रुहाः:
Karta
TypeNoun
Rootरुहा (रुह् धातु) / गिरि, सानु
FormFeminine, Nominative, Plural
सौम्याःpleasant, beautiful
सौम्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootसौम्य
FormFeminine, Nominative, Plural
देवानाम्of the gods / for the gods
देवानाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Genitive, Plural
उपपादयेत्should offer/present
उपपादयेत्:
TypeVerb
Rootउपपादय् (उप + पद्, णिच्)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular
प्रोक्षिताःwashed/sprinkled (with water)
प्रोक्षिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रोक्षित (प्र + उक्ष् धातु, क्त)
FormFeminine, Nominative, Plural
अभ्युक्षिताःwell-sprinkled (with water)
अभ्युक्षिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअभ्युक्षित (अभि + उक्ष् धातु, क्त)
FormFeminine, Nominative, Plural
सौम्याःpleasant, beautiful
सौम्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootसौम्य
FormFeminine, Nominative, Plural
यथा-योग्यम्as is proper / suitably
यथा-योग्यम्:
TypeIndeclinable
Rootयथा + योग्य
यथा-स्मृतिaccording to the smṛti (scriptural rule)
यथा-स्मृति:
TypeIndeclinable
Rootयथा + स्मृति
Speaker
शुक्र उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes