Āpava
Vasiṣṭha) and the Vasus: the Kāmadhenu Theft and the Curse (Śaṃtanu–Gaṅgā Saṃvāda
ययातिरुवाच न तुल्यतेजा: सुकृतं कामयेत योगक्षेम॑ पार्थिव पार्थिव: सन् | दैवादेशादापदं प्राप्य विद्वां- श्वरेन्रृशंसं न हि जातु राजा,ययातिने कहा--राजन्! कोई भी राजा समान तेजस्वी होकर दूसरेसे पुण्य तथा योग- क्षेमकी इच्छा न करे। विद्वान राजा दैववश भारी आपत्तिमें पड़ जानेपर भी कोई पापमय कार्य न करे
yayātir uvāca | na tulyatejāḥ sukṛtaṁ kāmayeta yogakṣemaṁ pārthiva pārthivaḥ san | daivādeśād āpadaṁ prāpya vidvān śvare nṛśaṁsaṁ na hi jātu rājā ||
ययाति ने कहा—राजन्! समान तेजस्वी होकर कोई राजा दूसरे के पुण्य की कामना न करे, न दूसरे के योग-क्षेम को हड़पने की इच्छा करे। दैव-आदेश से भारी आपत्ति आ पड़े, तब भी विद्वान राजा को कभी क्रूर या पापमय कर्म नहीं करना चाहिए।
प्रतर्दन उवाच
A king must uphold dharma: he should not covet another’s merit or prosperity, and even under extreme misfortune brought by fate, he must not resort to cruelty or sinful action.
Yayāti is instructing a king on rajadharma, emphasizing ethical restraint and steadfast righteousness, especially when adversity tempts a ruler toward harsh or immoral measures.