Shloka 26
भृगुवंश-प्रस्तावना तथा पुलोमा–अग्नि-संवादः
Bhrigu Lineage Preface and the Pulomā–Agni Dialogue
Devanagari script
सौतिर्वाच एवं रक्षस्तमामन्त्रय ज्वलितं जातवेदसम् । शड्कमानं भृगोर्भार्या पुनः पुनरपृच्छत,उग्रश्रवाजी कहते हैं--इस प्रकार वह राक्षस भृगुकी पत्नीके प्रति, यह मेरी है या भगुकी--ऐसा संशय रखते हुए, प्रज्वलित अग्निको सम्बोधित करके बार-बार पूछने लगा --
Transliteration
sautir uvāca evaṁ rakṣas tam āmantrya jvalitaṁ jātavedasam | śaṅkamānaṁ bhṛgor bhāryā punaḥ punaḥ apṛcchata ||
Translation
सौति बोले— “इस प्रकार वह राक्षस प्रज्वलित जातवेद अग्नि को सम्बोधित करके, भृगु की पत्नी के विषय में संशय करता हुआ, बार-बार पूछने लगा।”
Word by Word
सौतिःSauti (Ugraśravas), the narrator
सौतिः:
Karta
TypeNoun
Rootसौति
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karma
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
एवम्thus
एवम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootएवम्
रक्षःthe rākṣasa (demon)
रक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootरक्षस्
FormNeuter, Nominative, Singular
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
आमन्त्र्यhaving addressed/called
आमन्त्र्य:
Karana
TypeVerb
Rootआ + मन्त्र्
Formल्यप् (absolutive/gerund)
ज्वलितम्blazing
ज्वलितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootज्वलित
FormMasculine, Accusative, Singular
जातवेदसम्Jātavedas (Agni)
जातवेदसम्:
Karma
TypeNoun
Rootजातवेदस्
FormMasculine, Accusative, Singular
शङ्कमानम्doubting/suspecting
शङ्कमानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशङ्कमान
FormMasculine, Accusative, Singular
भृगोःof Bhṛgu
भृगोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभृगु
FormMasculine, Genitive, Singular
भार्याwife
भार्या:
Karta
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Nominative, Singular
पुनःagain
पुनः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुनः
पुनःagain (repeatedly)
पुनः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुनः
अपृच्छत्asked
अपृच्छत्:
Kriya
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
FormImperfect, 3rd, Singular
Speaker
शौनक उवाच
Characters & Entities
स
सौति (Sauti/Ugraśravas)र
राक्षस (rākṣasa)अ
अग्नि (Agni)ज
जातवेदस् (Jātavedas)भ
भृगु (Bhṛgu)भ
भृगोर्भार्या (Bhṛgu’s wife)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes