Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 62
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
प्रादुर्भूता समुद्वीक्ष्य भूतानन्दभयान्वितः / प्राञ्जलिः प्रणतस्तुत्वा प्रसीदेति पुनः पुनः
Transliteration
prādurbhūtā samudvīkṣya bhūtānandabhayānvitaḥ / prāñjaliḥ praṇatastutvā prasīdeti punaḥ punaḥ
Translation
उसका प्रादुर्भाव देखकर, भूतों के आनंद और भय से युक्त होकर, वह हाथ जोड़कर, प्रणाम कर, स्तुति करते हुए बार-बार बोला—‘प्रसन्न होइए, प्रसन्न होइए।’
Word by Word
प्रादुर्भूताhaving manifested
प्रादुर्भूता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रादुस् + भू (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP) ‘प्रादुर्भूत’; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having appeared/manifest’ (agreeing with a feminine subject, likely शक्तिः)
समुद्वीक्ष्यhaving looked upon
समुद्वीक्ष्य:
Kriya (क्रियाविशेषण/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + उद् + ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/ल्यप्) ‘having looked at/observed’
भूतानन्दभय-अन्वितःfilled with joy and fear regarding beings
भूतानन्दभय-अन्वितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभूत + आनन्द + भय + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formसमाहार-द्वन्द्व (आनन्द-भय) + तत्पुरुष (ताभ्याम् अन्वितः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjective to an implied masculine agent (e.g., ब्रह्मा/कश्चित्)
प्राञ्जलिःwith folded hands
प्राञ्जलिः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘with joined palms’ (gesture adjective)
प्रणतःbowed down
प्रणतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र + नम् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP) ‘प्रणत’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘bowed’
स्तुत्वाhaving praised
स्तुत्वा:
Kriya (क्रियाविशेषण/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/क्त्वा) ‘having praised’
प्रसीदbe pleased
प्रसीद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + सद् (धातु)
Formलोट् (imperative/लोट्), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; ‘be gracious’
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; quotative particle
पुनःagain
पुनः:
Prakāra (प्रकार/पुनरावृत्ति)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण—पुनरावृत्तिवाचक
पुनःagain
पुनः:
Prakāra (प्रकार/पुनरावृत्ति)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति—‘again and again’