Shloka 55
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
यजध्वं पशुभिर्देवान्विधिनानेन मानवाः / इष्टानि ये प्रदास्यन्ति पुष्टास्ते यज्ञभाविताः
Transliteration
yajadhvaṃ paśubhirdevānvidhinānena mānavāḥ / iṣṭāni ye pradāsyanti puṣṭāste yajñabhāvitāḥ
Translation
हे मनुष्यो, इस विधि से पशुओं द्वारा देवताओं का यजन करो; यज्ञ से पोषित होकर वे तृप्त देव तुम्हें इच्छित फल देंगे।
Word by Word
यजध्वम्worship/sacrifice (you all)
यजध्वम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; आत्मनेपद
पशुभिःwith animals (as offerings)
पशुभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
देवान्the gods
देवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
विधिनाby the prescribed rule
विधिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अनेनby this
अनेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम-विशेषण
मानवाःO humans / humans
मानवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संबोधनार्थे अपि (addressing)
इष्टानिdesired boons/offerings
इष्टानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइष्ट (प्रातिपदिक; √इष्/यज्-सम्बद्ध ‘desired/pleasing’, here ‘offerings’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
येwho (they)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धसूचक-यः (relative pronoun)
प्रदास्यन्तिwill grant
प्रदास्यन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-दा (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
पुष्टाःnourished, satisfied
पुष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुष्ट (प्रातिपदिक; √पुष् क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle used adjectivally)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
यज्ञ-भाविताःmade prosperous/strengthened by sacrifice
यज्ञ-भाविताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + भावित (प्रातिपदिक; √भू/भाव् क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘यज्ञेन भाविताः’ (instrumental sense)