Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 31
Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन
Devanagari script
गुणास्ते यानि कर्माणि प्राक्सृष्ट्यां प्रतिपेदिरे / तान्येव प्रतिपद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः
Transliteration
guṇāste yāni karmāṇi prāksṛṣṭyāṃ pratipedire / tānyeva pratipadyante sṛjyamānāḥ punaḥ punaḥ
Translation
वे गुण, जो कर्म उन्होंने पूर्व-सृष्टि में प्राप्त किए थे, सृजित होते हुए बार-बार उन्हीं कर्मों को फिर-फिर अपनाते हैं।
Word by Word
गुणाःthe qualities
गुणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन
तेthose
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम (appositive to गुणाः)
यानिwhich
यानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative)
कर्माणिactions
कर्माणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
प्राक्-सृष्ट्याम्in the previous creation
प्राक्-सृष्ट्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्राक् (अव्यय) + सृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; अव्ययीभावः—प्राक् (before) + सृष्ट्याम् (in creation) = 'in the prior creation'
प्रतिपेदिरेthey obtained/undertook
प्रतिपेदिरे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-पद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
तानिthose (same)
तानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; सर्वनाम (correlative to यानि)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
प्रतिपद्यन्तेthey attain/enter upon
प्रतिपद्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-पद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
सृज्यमानाःbeing created
सृज्यमानाः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formवर्तमान-कर्मणि कृदन्त (Present passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'being created'
पुनःagain
पुनः:
Kala/Prakara (काल/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
पुनःagain and again
पुनः:
Kala/Prakara (काल/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (repetition for emphasis)