Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva

Lalitopākhyāna Context

यच्चरणभक्ता इन्द्राद्या यदाज्ञामेव बिभ्रति / साम्राज्यसंपदीशायै तस्यैदृ

yaccaraṇabhaktā indrādyā yadājñāmeva bibhrati / sāmrājyasaṃpadīśāyai tasyaidṛ

जिनके चरणों के भक्त इन्द्र आदि देव केवल उनकी आज्ञा ही धारण करते हैं, उस साम्राज्य-सम्पदा की अधिष्ठात्री देवी को मैं प्रणाम करता हूँ।

yatin/at which (whose)
yat:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; relative pronoun used adverbially (यस्मिन्)
caraṇa-bhaktāḥdevotees of (her) feet
caraṇa-bhaktāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcaraṇa (प्रातिपदिक) + bhakta (कृदन्त-प्रातिपदिक, भज् धातु)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; षष्ठी-तत्पुरुष (चरणस्य भक्ताः)
indra-ādyāḥIndra and others
indra-ādyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootindra (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; तत्पुरुष (इन्द्रः आदिः येषाम्)
yatwhich
yat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; relative pronoun agreeing with आज्ञाम्
ājñāmcommand
ājñām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootājñā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
evaindeed/only
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphasis
bibhratibear/hold (follow)
bibhrati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhṛ (धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present/वर्तमान), Parasmaipada, 3rd Person (प्रथमपुरुष), Plural
sāmrājya-saṃpadi-īśāyaito the mistress of imperial prosperity
sāmrājya-saṃpadi-īśāyai:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootsāmrājya (प्रातिपदिक) + saṃpad (प्रातिपदिक) + īśā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Dative (4th/चतुर्थी), Singular; बहुपद-तत्पुरुष (साम्राज्यस्य संपदः ईशा)
tasyaito her
tasyai:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Dative (4th/चतुर्थी), Singular
idṛ(refrain fragment)
idṛ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootidṛ (अव्यय/पाठभ्रंश-सम्भाव्य)
FormText appears truncated/corrupt; likely part of refrain (e.g., इदृशि/इदृशी/इदृक्)