Shloka 121

एतद्रहस्यं कथितं तस्याश्चरितमद्भुतम् / भूय एव प्रवक्ष्यामि सावधानमनाः शृणु

etadrahasyaṃ kathitaṃ tasyāścaritamadbhutam / bhūya eva pravakṣyāmi sāvadhānamanāḥ śṛṇu

यह रहस्य मैंने कहा और उसका अद्भुत चरित्र भी। अब फिर से बताऊँगा; सावधान चित्त से सुनो।

etatthis
etat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootetat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा), Singular (एकवचन); demonstrative pronoun used adjectivally
rahasyamsecret, mystery
rahasyam:
Karma (कर्म) / Pradhāna-pada of clause
TypeNoun
Rootrahasya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा), Singular (एकवचन)
kathitamtold, narrated
kathitam:
Kriyāviśeṣaṇa / Predicate (विधेय)
TypeVerb
Root√kath (कथ् धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त-कृदन्त); Neuter, Nominative, Singular; agrees with 'rahasyam'
tasyaof him/it
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Genitive (6/षष्ठी), Singular (एकवचन)
āścaritamdeed, conduct, story
āścaritam:
Karma (कर्म) / Apposition to 'rahasyam'
TypeNoun
Rootā-carita (आचरित) (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा), Singular (एकवचन)
adbhutamwonderful, marvelous
adbhutam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootadbhuta (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifies 'āścaritam'
bhūyaḥagain, further
bhūyaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
FormAdverb (क्रियाविशेषण-अव्यय)
evaindeed, just
eva:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormParticle (निपात) of emphasis
pravakṣyāmiI shall explain/tell
pravakṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vac (वच् धातु)
FormSimple future (लृट्), 1st person (उत्तमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
sāvadhāna-manāḥwith attentive mind
sāvadhāna-manāḥ:
Sambodhana/Addressed qualifier (सम्बोधन-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa-avadhāna (सावधान) + manas (मनस्) (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा), Singular (एकवचन); bahuvrīhi-like sense but form is karmadhāraya: 'one whose mind is attentive'
śṛṇulisten
śṛṇu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (श्रु धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)