Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 61
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
अदृश्यमूर्तिः सर्वेषां प्राणिनां भवमोहनः / स्वभार्याविरहाशङ्की देहस्यार्धं प्रदास्यति / प्रयातो ऽसौ कातरात्मा त्वद्बाणाहतमानसः
Transliteration
adṛśyamūrtiḥ sarveṣāṃ prāṇināṃ bhavamohanaḥ / svabhāryāvirahāśaṅkī dehasyārdhaṃ pradāsyati / prayāto 'sau kātarātmā tvadbāṇāhatamānasaḥ
Translation
अदृश्य रूप वाला वह, जो समस्त प्राणियों को संसार-मोह में डालता है, अपनी पत्नी-वियोग के भय से अपने शरीर का आधा भाग दे देगा। वह कातर-चित्त होकर चला गया, तुम्हारे बाणों से आहत मन वाला।
Word by Word
अदृश्यमूर्तिःone of invisible form
अदृश्यमूर्तिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअदृश्य-मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समासः (अदृश्या मूर्तिः यस्य)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
प्राणिनाम्of living beings
प्राणिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootप्राणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
भवमोहनःdeluder of worldly existence
भवमोहनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभव-मोहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भवस्य मोहनः)
स्वभार्याविरहाशङ्कीfearing separation from his own wife
स्वभार्याविरहाशङ्की:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootस्व-भार्या-विरह-आशङ्किन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (स्वभार्यायाः विरहः तस्मिन् आशङ्का यस्य)
देहस्यof the body
देहस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अर्धम्half
अर्धम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअर्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रदास्यतिwill give
प्रदास्यति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootप्र-दा (धाातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
प्रयातःhaving departed / gone forth
प्रयातः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असौthat (he)
असौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (प्रातिपदिक सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
कातरात्माone with a distressed heart
कातरात्मा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकातर-आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (कातरः आत्मा यस्य/कातर आत्मा)
त्वत्your
त्वत्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक सर्वनाम)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचन-रूपम् (त्वत् = तव) समासपूर्वपदत्वे
बाणाहतमानसःwhose mind is struck by (your) arrows
बाणाहतमानसः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootबाण-आहत-मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (बाणेन आहतं मानसं यस्य)