Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 58
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
तद्बाणपातनाज्जातधैर्यविप्लव ईश्वरः / पर्वतस्य सुतां गौरीं परिणेष्यति सत्वरम्
Transliteration
tadbāṇapātanājjātadhairyaviplava īśvaraḥ / parvatasya sutāṃ gaurīṃ pariṇeṣyati satvaram
Translation
उस बाण-प्रहार से धैर्य विचलित होने पर वे ईश्वर शीघ्र ही पर्वतराज की पुत्री गौरी का पाणिग्रहण करेंगे।
Word by Word
तत्that/its
तत्:
सम्बन्ध (Genitive within compound)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; समासे पूर्वपद-रूप (that)
बाणपातनात्from the falling of the arrow
बाणपातनात्:
अपादान (Apādāna/Source; cause)
TypeNoun
Rootबाण + पातन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (बाणस्य पातनम्)
जातarisen/born
जात:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
धैर्यविप्लवःthe collapse of resolve/courage
धैर्यविप्लवः:
कर्ता (Karta; predicate describing īśvaraḥ)
TypeNoun
Rootधैर्य + विप्लव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (धैर्यस्य विप्लवः)
ईश्वरःthe Lord (Śiva)
ईश्वरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पर्वतस्यof the mountain (Himālaya)
पर्वतस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
सुताम्daughter
सुताम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसुतā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गौरीम्Gaurī
गौरीम्:
कर्म (Karma/Object; apposition)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सुताम् इति विशेष्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन
परिणेष्यतिwill marry/lead (as bride)
परिणेष्यति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootपरि + नी (धातु)
Formलृट्-लकार (Future/लृट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सत्वरम्quickly
सत्वरम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसत्वरम् (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)