Shloka 93
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
धृतास्तेन महाभोगखर्परेण प्रथीयसा / शक्तयो हर्षमापन्नाः सागरास्त्रभयं जहुः
Transliteration
dhṛtāstena mahābhogakharpareṇa prathīyasā / śaktayo harṣamāpannāḥ sāgarāstrabhayaṃ jahuḥ
Translation
उस विशाल, महाभोग-खर्परधारी ने उन्हें धारण किया। शक्तियाँ हर्षित हुईं और सागरास्त्र का भय त्याग दिया।
Word by Word
धृताःsupported/held up
धृताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधृ (धातु) → धृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; शक्तयः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
तेनby him/by that (tortoise)
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; सर्वनाम
महा-भोग-खर्परेणwith the great shell/armored back
महा-भोग-खर्परेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + भोग (प्रातिपदिक) + खर्पर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; तत्पुरुष (महान् भोगः यस्य खर्परम्/खर्परवत्) — कूर्मकवच/पृष्ठकवच-निर्देश
प्रथीयसाwith the broader/greater (one)
प्रथीयसा:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootप्रथीयस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; तुलनात्मक (comparative)
शक्तयःthe Śaktis (goddess-forces)
शक्तयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
हर्षम्joy
हर्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
आपन्नाःhaving attained/filled with
आपन्नाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ + पद् (धातु) → आपन्न (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; शक्तयः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
सागर-अस्त्र-भयम्fear of the ocean-weapon
सागर-अस्त्र-भयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; तत्पुरुष (सागरास्त्रस्य भयम्)
जहुःabandoned/gave up
जहुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन