Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 104
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
आयुधानि सुतीक्ष्णानि विशुक्रस्य महौजसः / क्रमशः खण्डयन्ती सा केतनं रथसारथिम्
Transliteration
āyudhāni sutīkṣṇāni viśukrasya mahaujasaḥ / kramaśaḥ khaṇḍayantī sā ketanaṃ rathasārathim
Translation
महाबली विशुक्र के अत्यन्त तीक्ष्ण आयुधों को वह क्रमशः काटती गई; ध्वज और रथ के सारथि को भी उसने छिन्न-भिन्न किया।
Word by Word
आयुधानिweapons
आयुधानि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/2nd), बहुवचन
सु-तीक्ष्णानिvery sharp
सु-तीक्ष्णानि:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय) + तीक्ष्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषणम् (आयुधानि); समासः—कर्मधारय (सुतीक्ष्ण = सुतरां तीक्ष्ण)
विशुक्रस्यof Viśukra
विशुक्रस्य:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
महौजसःof the mighty/very powerful one
महौजसः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; विशेषणम् (विशुक्रस्य); समासः—बहुव्रीहि (महद् ओजः यस्य सः)
क्रमशःsuccessively, in order
क्रमशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्रमशस् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
खण्डयन्तीbreaking, cutting to pieces
खण्डयन्ती:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootखण्ड् (धातु) [णिच् causative]
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ/Present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; णिच् (causative)
साshe
सा:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
केतनम्banner, standard
केतनम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
रथ-सारथिम्the charioteer
रथ-सारथिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक) + सारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (रथस्य सारथिः)