Shloka 68
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
कीकसातनयैस्तैस्तु सप्तभिः सत्त्वशालिभिः / विष्टंभितास्त्रशस्त्राणां शक्तीनां नोद्यमो ऽभवत्
Transliteration
kīkasātanayaistaistu saptabhiḥ sattvaśālibhiḥ / viṣṭaṃbhitāstraśastrāṇāṃ śaktīnāṃ nodyamo 'bhavat
Translation
परंतु कीकसा के उन सात सत्त्वशाली पुत्रों द्वारा उनके अस्त्र-शस्त्र और शक्तियाँ रोक दी गईं; इसलिए उनका कोई उद्यम न हो सका।
Word by Word
कीकसा-तनयैःby the sons of Kīkasā
कीकसा-तनयैः:
Karana (करण/instrument; agentive)
TypeNoun
Rootकीकसा (प्रातिपदिक) + तनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कीकसायाः तनयाः)
तैःby them
तैः:
Karana (करण/instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधसूचक
सप्तभिःby seven
सप्तभिः:
Visheshana (विशेषण of ‘...तनयैः’)
TypeAdjective
Rootसप्तन् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Form(त्रिलिङ्ग); तृतीया-विभक्ति; बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण
सत्त्व-शालिभिःby the valorous/strong
सत्त्व-शालिभिः:
Visheshana (विशेषण of ‘...तनयैः’)
TypeAdjective
Rootसत्त्व (प्रातिपदिक) + शालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन; तत्पुरुषः (सत्त्वं शीलं/सम्पद् यस्य)
विष्टम्भितchecked, immobilized
विष्टम्भित:
Hetu (हेतु/cause; qualifying the state of weapons)
TypeAdjective
Rootवि-स्तम्भ् (धातु) → विष्टम्भित (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; (समासपूर्वपदत्वेन) ‘stopped/checked’
अस्त्र-शस्त्राणाम्of missiles and weapons
अस्त्र-शस्त्राणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक) + शस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive); बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (अस्त्राणि च शस्त्राणि च)
शक्तीनाम्of the spears/powers
शक्तीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; बहुवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
उद्यमःeffort, attempt
उद्यमः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootउद्यम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
अभवत्was, occurred
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपदम्